Wat is het eiwitdieet?

Wat is het eiwitdieet?

Eiwitten zijn een belangrijke bouwsteen voor ons lichaam. Het vormt samen met koolhydraten en vetten de 3 macronutriënten van ons lichaam. Waar koolhydraten uitsluitend als brandstof dienen vormen eiwitten naast de functie van brandstof veel meer functies in het lichaam uit. Eiwitten hebben ook een aantal bijzondere eigenschappen. Rondom deze bijzondere eigenschappen is het eiwitdieet opgebouwd.

Wat zijn eiwitten?

Om de werking achter het eiwitdieet goed te begrijpen is het van belang dat je weet wat eiwitten zijn en in ons lichaam doen. Behalve als brandstof hebben eiwitten en rol bij:

  • De vorming van hormonen. Bepaalde eiwitten worden omgezet in chemische berichtgevers die de verschillende cellen en organen in het lichaam laten communiceren.
  • Veel chemische reacties in ons lichaam worden gestart door enzymen. Zo zijn er bijvoorbeeld verschillende soorten enzymen die ervoor zorgen dat ons voedsel afgebroken en verteerd kan worden. Deze enzymen zijn opgebouwd uit eiwitten.
  • Onze spieren zijn opgebouwd uit eiwitten en voor het onderhoud en het herstel van onze spieren hebben we dagelijks eiwitten nodig. Normale mensen hebben 0,8 gram eiwitten per kilogram lichaamsgewicht per dag nodig terwijl dit voor krachtsporters kan oplopen tot 2 gram. Zij hebben meer eiwitten nodig voor het herstel van de spieren.
  • De huid, het haar en de botten zijn opgebouwd uit eiwitten.
  • Transportfuncties in het lichaam. Zo vormen eiwitten cholesterolesters waarmee cholesterol (vet) door het bloed kan worden getransporteerd en vormen eiwitten hemoglobine om zuurstof te transporteren.

Gezien de vele belangrijke functies die eiwitten in ons lichaam hebben zal duidelijk zijn dat het lichaam liever geen eiwitten als brandstof inzet. De eiwitten zijn immers veel belangrijker voor andere taken. Bij een traditioneel dieet, wat gebaseerd is op een caloriebeperking, zal het lichaam echter wel eiwitten gaan inzetten als brandstof. Het nadeel hiervan is dat er dan onvoldoende eiwitten zijn voor het herstel van de spieren. Onze spieren moeten dagelijks hersteld worden, zelfs indien we niet aan sport doen. Het gevolg hiervan is dat we bij traditioneel dieet aan spiermassa zullen verliezen. Dit naast het verlies van vetten, wat natuurlijk het doel was.

Het verlies van spiermassa tijdens een dieet is erg ongunstig. Uit onderzoek blijkt dat dit een belangrijke veroorzaker van het jojo-effect is. De snelheid van ons metabolisme is namelijk gekoppeld aan onze hoeveelheid spiermassa. Met het verliezen van spiermassa loopt de stofwisseling terug. Zodra we, na een dieet, ons oude eetpatroon weer oppakken dan zullen de kilo’s er snel weer bijkomen; we hebben immers minder calorieën nodig door de teruggang in metabolisme.

Het eiwitdieet

Het is bij een eiwitdieet de bedoeling dat je 25% tot 30% van je calorieën uit eiwitten gaat halen. Normaal gesproken zullen ongeveer 15% van je calorieën uit eiwitten afkomstig zijn. Bij een eiwitdieet ga je dus het aantal eiwitten verdubbelen. Het is hierbij van belang dat dit gebeurt ten koste van het aandeel koolhydraten in de voeding. De hoeveelheid vetten mag hetzelfde of iets meer worden.

Voedingsmiddelen die rijk zijn aan eiwitten zijn: vlees, kip, vis, kaas, kwark, yoghurt, noten, melk, bonen, quinoa en peulvruchten. Zoals je ziet zijn het vooral dierlijke producten die rijk zijn aan eiwitten. Het eiwitdieet is daardoor minder ideaal voor vegetariërs en veganisten, al is dit met de juiste voedingskeuzes. wel mogelijk.

Waarom eiwitten?

Meer eiwitten eten heeft een aantal belangrijke voordelen als je af wilt vallen. Op de eerste plaats ga je hierdoor minder koolhydraten eten. Door voedingsdeskundigen wordt de hoge consumptie van koolhydraten (suikers en zetmeel) gezien als de stuwende kracht achter de hoge cijfers van mensen met overgewicht en obesitas.

Koolhydraten zorgen voor een stijging van de bloedglucose. Om het glucose uit het bloed op te kunnen nemen is inuline nodig. Hoe meer glucose zich in de bloedbaan bevindt des te meer insuline nodig is. Indien de insulinewaarden boven een bepaalde waarde komen dan is dit voor het lichaam het teken om vet vast te houden. Als je af wilt vallen dan is het uiteraard onwenselijk dat het lichaam graag vet wil vasthouden, dit wil je juist kunnen verbranden.

Door het lagere aandeel aan koolhydraten in de voeding kunnen de bloedsuikers en daarmee de insulinewaarden dalen en zal het lichaam beter het vet kunnen verbranden, zonder tegengewerkt te worden door hoge insulinespiegels.

Dit is niet het enige voordeel van eiwitten. Een ander, niet te onderschatten, voordeel is dat eiwitten voor meer verzadiging zorgen. Ze zijn moeilijker te verteren voor het lichaam. Hierdoor blijft eiwitrijke voeding uren langer in de maag dan koolhydraatrijke voeding. Dit zorgt ervoor dat je na een eiwitrijke maaltijd gedurende ongeveer 4 uur het gevoel hebt dat je vol zit. Dit voorkomt dat je gaat lopen snacken en het dieet goed vol kunt houden.

Omdat eiwitten lastiger te verteren zijn dan koolhydraten gaat ook het metabolisme sneller werken. Het kost het lichaam meer energie om eiwitten af te breken. Het verteren van eiwitten kost het lichaam wel 25% meer energie dan het verteren van koolhydraten.

Een ander belangrijk voordeel is dat met een eiwitdieet de spiermassa vastgehouden kan worden. Bij een dieet met calorierestrictie zal het lichaam eiwitten gaan inzetten als brandstof. Dit zal ten koste gaan van het onderhoud van de spieren. Bij een eiwitdieet zijn de eiwitten in dergelijke royale hoeveelheden aanwezig dat het geen probleem is indien het lichaam deze, deels, inzet als brandstof. Er zijn dan nog voldoende eiwitten in de voeding aanwezig voor het herstel en het onderhoud van de spieren. Door de spiermassa op peil te houden wordt voorkomen dat de stofwisseling tijdens het dieet terug begint te lopen.